Van schoen naar schoen: waarom de mens niet het probleem is

Bijna iedereen die bij ons binnenloopt, wil het goed doen. Dat horen we elke dag aan de toonbank. En toch belanden de meeste oude schoenen in de vuilniszak. Hoe kan dat? Op het ImpactmakerZ Festival vertellen wij dit verhaal. Hier lees je het alvast.

Wil je meteen iets doen? Breng je oude schoenen naar onze winkel aan de Schoutenstraat 38 in Alkmaar. Zo werkt inleveren.

De mens is niet het probleem

Wij vroegen 2.300 mensen naar duurzaamheid en schoenen. Van hen vindt 78 procent een leefbare planeet belangrijk en denkt daar zelf invloed op te hebben. Maar slechts 1,7 procent noemt duurzaamheid als eerste reden om schoenen te kopen. Rebel en TAUW komen in hun peiling op 1,3 procent uit. En McKinsey zag dat twee derde duurzaam materiaal belangrijk vindt, terwijl maar een kwart er bewust op koopt.

De wil is er dus wel. Wat ontbreekt, is een systeem dat het makkelijk maakt.

Wat het huidige systeem kost

Leer maken is zwaar, voor de aarde en voor de mensen die het looien. Voor één kilo rundleer komt wereldwijd gemiddeld zo'n 190 kilo CO₂e vrij. In de looierijen van Savar in Bangladesh had 49 procent van de 205 onderzochte werkers een huidziekte.

Daarna gaat het verder mis. In Nederland belandt zo'n 75 procent van de oude schoenen bij het restafval. Minder dan 1 procent wordt hoogwaardig gerecycled. En meer dan de helft van de schoenen is gelijmd, wat scheiden lastig maakt.

Mensen doen wat het systeem ze laat doen

In onze winkel spraken wij met ruim 150 klanten over het inleveren van oude schoenen. Drie antwoorden kwamen steeds terug:

• "Ik denk er niet aan."
• "Daar hebben we toch die containers voor."
• "Het gaat toch naar Afrika."

Dat zijn geen slechte mensen. Dat is een systeem dat je nergens aan herinnert, een makkelijkere route biedt en niet laat zien waar je schoen naartoe gaat. Nu wel aan gedacht? Zo lever je in.

Ons antwoord: vijf regels

Daarom bouwen wij een nieuw systeem, samen met recyclingbedrijf FFG en ontwerpstudio Studio Ro Smit. Het begint bij onze vijf regels. Zie het als een ladder: hoe hoger je begint, hoe meer waarde er blijft.

1. Koop schoenen die lang meegaan.
2. Onderhoud ze goed, dan blijven ze mooi.
3. Repareer wat stuk is. Een versleten zool verzolen wij.
4. Doneer wat je niet meer draagt, maar nog goed is.
5. Recycle wat echt op is. Dan maken we er zoveel mogelijk grondstof van.

Dit gebeurt dichtbij: in onze winkel aan de Schoutenstraat, straks ook in inzamelbakken in De Mare en De Hoef die wij met de gemeente Alkmaar voorbereiden, en bij FFG, dat de schoenen in Nederland uit elkaar haalt. Iedereen kan meedoen.

Een oude schoen is het begin van een nieuwe

Wat je bij ons inlevert, bekijken wij eerst. Kan hij nog mee of verzoold worden, dan zorgen we daarvoor. Is hij echt op, dan gaat hij naar FFG. Daar wordt de schoen gescheiden in rubber, schuim, vezels en leer. Van die grondstof is onder meer onze CUPr-beker gemaakt. En we ontwikkelen TERRE, een eigen schoen die te verzolen is en aan het eind van zijn leven terug moet komen. Hij is nog een prototype en nog niet te koop.

Een deel van de schoen komt nog niet terug als grondstof. Dat zeggen we eerlijk, en daar werken we aan.

Geen vergezicht, maar getest

Dit is geen plan op papier. In 2025 recycleden wij samen met onze klanten al ruim 3.200 kilo oude schoenen. We sorteerden achttien weken lang wat er binnenkwam en leerden dat korting maar kort werkt en persoonlijke uitleg blijft hangen.

Klanten willen meedoen, zolang het eerlijk en duidelijk is. Daarom vertellen wij aan de toonbank wat er met je schoenen gebeurt, brengen we ze zelf naar FFG en zeggen we het als we iets nog niet weten.

Gewoon doen

Breng je oude schoenen langs in onze winkel aan de Schoutenstraat 38 in Alkmaar. Ze hoeven niet heel te zijn.

Stap voor stap een mooiere wereld.